Brandweer ‘s-Heer Arendskerke

In 1934 wordt de gemeentelijke vrijwillige brandweer ‘s-Heer Arendskerke opgericht. Na de herindeling van de gemeenten in 1970 valt de gemeente deels onder die van Goes. Het doek valt voor het korps in 2017. Lees hier de geschiedenis van de Sraskerkse brandweer in een notendop.

De voormalige gemeente ’s‑Heer Arendskerke omvatte, naast het dorp zelf, ook de kernen Eindewege, Nieuwdorp en Lewedorp. Het gehucht Wissekerke vormde tot 1816 een zelfstandige gemeente, waarna het werd samengevoegd met ’s‑Heer Hendrikskinderen. In 1857 ging deze gemeente vervolgens op in ’s‑Heer Arendskerke.

In 1932 adviseert de Zeeuwse Provinciale Brandweerbond de gemeente over een reorganisatie bij de brandweer. Het dorp ‘s-Heer Arendskerke heeft dan twee handbrandspuiten met zuig- en persvermogen in gebruik. Daarnaast werken de spuitgasten met een tweewielige handkar met daarop materiaal om van de waterleiding te werken. Zo’n slangenwagen heeft twee standpijpen om op de brandkraan te plaatsen, twee brandkraansleutels, 200 meter slang en drie straalpijpen. Eenzelfde slangenwagen staat opgesteld in de dorpen ‘s-Heer Hendrikskinderen en Lewedorp. Ook Nieuwdorp heeft zo’n slangenwagentje en daarnaast ook een handbrandspuit.

De brandweerbond adviseert in zijn rapport de handbrandspuiten te vervangen door een autospuit. Deze komt er uiteindelijk niet, maar er wordt wel gekeken om een motorspuit aan te schaffen. Daarnaast adviseert de bond om adembescherming aan te schaffen en om brandschellen te plaatsen voor de alarmering.

Vrijwillige brandweer

In 1934 heft burgemeester Elenbaas de plichtbrandweer in de gemeente ‘s-Heer Arendskerke op. In september wordt in ‘s-Heer Hendrikskinderen een vrijwillige brandweer opgestart. De voorzitter van de vereniging vraagt de gemeente het blusmaterieel in bruikleen te geven. De gemeente honoreert dat uiteraard. Op 11 december dat jaar wordt ook de ‘Vrijwillige Brandweer Vereniging ‘s-Heer Arendskerke’ opgericht.

Nadat de Quarlespolder vanaf 1949 is ingepolderd, krijgt de gemeente ‘s-Heer Arendskerke in 1954 oostelijke delen van de gemeenten Arnemuiden en Nieuw- en Sint Joosland toegewezen. Hierdoor valt de polder in één gemeente. Ook de Sloedam ligt vanaf dat moment volledig in de Zuid-Bevelandse gemeente. In 1966 moet de gemeente de schorren van het Zuid-Sloe, die inmiddels zijn opgespoten met zand, afgeven aan de nieuwgevormde gemeente Vlissingen. Het gaat deel uitmaken van het industriegebied Vlissingen-Oost.

Eerste brandweervoertuig

In 1947 neemt de brandweer van de gemeente ‘s-Heer Arendskerke zijn eerste brandweervoertuig in gebruik. Een Bedford-chassis, achtergelaten door het Engelse leger, wordt de basis voor deze manschappenwagen. Naast het vervoer van manschappen wordt de auto ook trekker van de in 1946 aangeschafte Dennis-motorspuitaanhanger. 

Door de aanschaf van de brandweerauto wordt het spuithuisje uit 1924 te klein. In maart 1949 wordt in de Dorpsstraat café De Gouden Leeuw verbouwd tot kantoor van de ‘Centrale Dienst Bevelanden’. Dit is de gezamenlijke dienst voor bouw- en woningtoezicht voor de Bevelanden. Een deel van het gebouw wordt de nieuwe stalling van de brandweer. De Dorpsstraat heet tegenwoordig Vermetstraat. De oude brandweerkazerne is nog steeds herkenbaar bij het binnenrijden van het dorp.

In 1958 wordt de Centrale Dienst opgeheven; het hoofdkantoor wordt verkocht aan de oud-directeur, die er zijn particulier architectenbureau vestigt. Met de verkoop van het pand verhuist de brandweer naar de Gemeenteschuur aan de Oosteweg.

In 1959 bestaat het korps uit 44 brandweermannen die drie mobiele motorspuiten met twee trekkende voertuigen kunnen bemensen. De dorpen ‘s-Heer Arendskerke en Nieuwdorp hebben beide een oud legervoertuig dat als trekker en manschappenwagen dient. De wagens vormen samen met een motorspuitaanhanger een bluseenheid. De dorpen Lewedorp en ‘s-Heer Hendrikskinderen werken nog met slangenwagens zonder een trekkend voertuig.

Gemeente Goes en Borsele

Tot 1970 is ‘s-Heer Arendskerke een zelfstandige gemeente; daarna wordt het deel dat ten noorden van de A58 ligt bij de gemeente Goes gevoegd. In dat deel liggen de dorpen ‘s-Heer Arendskerke, het gehucht Eindewege, ‘s-Heer Hendrikskinderen, het gehucht Wissekerke en een stukje van Lewedorp. Het zuidelijke deel van de gemeente, met daarin Nieuwdorp en het grootste deel van Lewedorp, wordt opgenomen in de nieuwe gemeente Borsele.

Met het samengaan van de gemeenten valt het doek voor de brandweerpost in ‘s-Heer Hendrikskinderen. Het spuithuis wordt verkocht en de vrijwilligers sluiten zich aan bij de brandweer van ‘s-Heer Arendskerke.

Omdat de gemeenteschuur waarin de brandweer onderdak heeft een bouwval is, wordt er in 1974 tijdelijk een kazerne aan de Wissekerkseweg achter rusthuis Poelwijck in gebruik genomen. In 1977 is de verbouw van de voormalige lagere school aan de Torenring klaar en betrekt het korps hier een nieuwe kazerne.

Materieel

In 1963 wordt de Bedford-manschappenwagen vervangen door een Commer Walk-Thru. De eerste tankautospuit, een Mercedes-Benz 608D met Den Hartog-opbouw en Ziegler-pomp, wordt in gebruik genomen in 1975 en blijft dienstdoen tot 1993. In datzelfde jaar schaft de gemeente Goes ook twee poederblusaanhangers aan. Deze aanhangers zijn bedoeld voor inzet op de Rijksweg 58. Eén van de aanhangers wordt geplaatst in Arendskerke en de andere in Goes.

In 1993 vervangt de gemeente de Mercedes-brandweerwagen door een DAF met Doeschot-Rosenbauer-opbouw. De nieuwe wagen is een stuk groter en heeft naast een watertank van 2000 liter ook een tank met 200 liter schuimvormend middel. Zo kunnen de brandweerlieden eenvoudig schuim afleggen. In 2010 verhuist de DAF naar de hoofdpost in Goes om daar dienst te doen als reservevoertuig. In ‘s-Heer Arendskerke wordt dat jaar een nieuwe Mercedes-Benz met Ziegler-opbouw in gebruik genomen.

Opheffing

In 2017 is het brandweerkorps van ‘s-Heer Arendskerke definitief opgeheven. De vrijwilligers zijn nu werkzaam bij de nieuwe post aan de Troelstralaan of bij de brandweer in Heinkenszand. Terwijl ze wachten op een nieuwe kazerne in Heinkenszand, kunnen de vrijwilligers in ‘s-Heer Arendskerke gebruikmaken van een dienstbus. Ze worden niet als een zelfstandige eenheid ingezet, maar ter ondersteuning van de tankautospuit in Heinkenszand.

Aangezien er nu ruimte over is in de kazerne, wordt er onderdak geboden aan de Goese Reddingsbrigade. De helft van de remise wordt gevuld met vaartuigen van de brigade.

In 2024 wordt de nieuwe kazerne in Heinkenszand opgeleverd. De dienstbus verhuist begin mei naar Borselse korps. De gemeente zet de oude kazerne te koop.